Codependency: Oorsprong en dynamiek

Codependency komt vaak voort uit jeugdervaringen waarin liefde, veiligheid of erkenning aan voorwaarden verbonden waren. Bijvoorbeeld:

Je groeide op in een gezin met verslaving, emotionele afwezigheid, conflicten of controle. Je moest vroeg leren aanpassen, zorgen of pleasen om conflicten te vermijden of om aandacht te krijgen.
Je leert daardoor dat je eigen gevoelens of behoeften minder belangrijk zijn, en dat het welzijn van anderen boven je eigen welzijn staat
Die patronen worden vaak onbewust voortgezet in volwassen relaties, omdat het vertrouwd voelt. Je voelt je pas veilig of geliefd als je de ander helpt, redt of tevreden stelt.

Patronen in relaties

Aantrekken van afhankelijke of problematische partners. Vaak kies je iemand die je “zorg nodig heeft”, omdat dat je vertrouwde rol bevestigt.
Overmatig geven en weinig ontvangen. Je investeert emotioneel, praktisch of materieel veel, maar krijgt weinig steun terug.
Grenzen vervagen. Je zegt ja terwijl je nee bedoelt, uit angst voor afwijzing.
Guilt-tripping en schaamte. Je voelt je schuldig als je jezelf kiest, of schaamt je als je je grenzen aangeeft.

Gevolgen

Emotionele uitputting of burn-out.
Onzekerheid over eigen identiteit, je weet niet goed wat je zelf wilt.
Frustratie en wrok richting de ander, maar vaak blijf je toch in het patroon hangen.

Het goede nieuws is dat herkenning van deze patronen de eerste stap is. Zodra je begrijpt waar het vandaan komt en welke rol jij daarin speelt, kun je geleidelijk aan meer gezonde grenzen, zelfzorg en autonomie ontwikkelen.